BİLDİRİ KİTABI

ÖZET KİTABI

Sonuç Raporu

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ORTA DOĞU ARAŞTIRMALARI, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ’NİN I. ULUSLARARASI ORTA DOĞU FORUM VE ÇALIŞTAYINA (27-29 NİSAN 2017) ve ÖĞRENCİ KONGRESİNE (26-28 NİSAN) DAİR TANITMA FONU RAPORU

1-Kırıkkale Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen I. Uluslararası Orta Doğu Forum ve Çalıştayı, “Arap Baharı Sonrasında Orta Doğu’da Kalkınma, Barış ve İşbirliği” temasıyla 27-29 Nisan 2017 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Merkez yerleşkede bulunan Mavi Salon’da gerçekleştirilmiştir.

2- Üç dilli olarak gerçekleştirilen I. Uluslararası Orta Doğu Forum ve Çalıştayı’nda Türkçe’nin yanı sıra İngilizce ve Arapça dilleri kullanılmıştır. Forum ve Çalıştayın icra edildiği Kırıkkale Üniversitesi Kültür Merkezi Mavi Salon’da simültane tercümeler yapılmıştır.

3- Forum ve Çalıştay da konuşmacı ya da katılımcı olarak katılan isimlerin ülkeleri şu şekildedir: Suriye, Irak, İran, Filistin, Lübnan, KKTC, Katar, Ürdün, Yemen, Fas, Macaristan, İsviçre, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Tunus, Mısır ve Türkiye.

4- I. Uluslararası Orta Doğu Forum ve Çalıştayına Türkiye ile birlikte 17 ülkeden 70 civarında bilim adamı ve uzman katılmıştır.

5-  Forum ve Çalıştaya Türkiye’den akademisyen ve araştırmacıların yanı sıra konuyla ilgilenen bürokratların da katılımı gerçekleştirmiştir. Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörü Doç. Dr. Ali Osman ÖZTÜRK Forum ve Çalıştayın açılış programında yer almıştır. Ayrıca, Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkan Vekili, Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi Başkanı Doç. Dr. Mesut ÖZCAN Forum ve Çalıştayın, Forum kısmında bir konuşmayla katkıda bulunmuştur. 

Bunun gibi, yabancı misafirler arasında da önemli akademisyenler ve önemli yönetici sıfatında kişiler yer almıştır. Mısır Eski Kalkınma ve Yatırım Bakanı Yahya HAMİD, İnsani Diplomasi ve Çatışma Çözümleme Stratejik Araştırma Merkezi Direktörü, Suriye Geçici Hükümeti Eski Başbakanı Ahmet TOMA, Irak Eski Parlamento Üyesi Ömer ABDULSETTAR, Filistin Kültür Bakan Vekili Dr. Ziyad A. J. RJOOB, Katar Milli Kültür Merkezi Müdürü Dr. Khaled Yusuf AL-MULLA bunlar arasındadır. 

6- Ayrıca Türkiye’den Başbakanlık, Stratejik Araştırmalar Merkezi, TİKA, ORSAM, İRAM  gibi kurumlar temsil edilmiştir.

7-  Forum ve Çalıştayda 10 bilimsel oturum düzenlenmiştir, bu oturumlarda 44 katılımcı sunum yapmıştır.

8-  Bu oturumlarda Orta Doğu ülkelerinin ve toplumlarının çeşitli siyasal, sosyolojik ve kültürel sorunları bilimsel düzeyde ele alınıp tartışılmıştır. Forum ve Çalıştayda bildiri sunulan konu başlıkları şu şekildedir:

– Suriye’de Göç

– Orta Doğu’da Aidiyet ve Kimlik

– Arap Baharı Sonrasında Orta Doğu’da Kalkınma, Barış ve İşbirliği

9- Çalıştayda tartışılan ve sunumu yapılan konularda öne çıkan hususlar şu şekilde vurgulayabiliriz:

– Orta Doğu’da münhasıran Suriye, Irak, Lübnan, Filistin ve diğer Müslüman ülkelerde yaşanan ve olup biten sosyal, siyasi ve askeri olaylar hakkında sağlıklı bilgi alınmasının önemine vurgu yapılmıştır. Zira çok ciddi dezenformasyon bombardımanı vardır.

– Bildirilerde özellikle Suriye başta olmak üzere, iç çatışma yaşanan ülkelerden kaynaklanan sorunlara işaret edilmiştir. Bunlar arasında özellikle göçlerin farklılığı hatırlatılmıştır.

– Göçün mağdur ettiği insanların karşılaştığı problemlere dikkat çekilmiştir; Bunlar arasında özellikle kadın ve çocukların sorunlarının insani duyguları incitici ve acilen çözülmesi gereken boyutta olduğuna vurgu yapılmıştır.

– Kadın ve çocukların sığınma ihtiyacı, bu insanlara yönelik istismarın çokluğu, bunun neticesinde savaştan kaçan insanların intihara teşebbüsü göz önüne getirilmiştir. Bu çerçevede Suriyeli mültecilerin bütün olumsuzluklara rağmen yine de en güvenceli ülke olarak Türkiye’ye sığındıkları tespiti dikkat çekicidir.

– Sunumlardan hareketle, Göç eden insanların çok çeşitli eğitim sorunu olduğu gözlenmiştir.

– 7 milyon civarındaki Suriyeli göçmen kitlesinin 3 milyonunun Türkiye’de olduğu tespit edilmiştir.

–  Arap Baharı kavramına yönelik ciddi eleştiriler getirilmiştir.

– Savaş suçları, İnsan haklarının ihlali, kimyasal silahların kullanılması, kanunların yetersizliği, Cenevre Sözleşmesine gibi konulara atıflar yapılmıştır.

– Avrupa ülkelerinin göçmen politikasının tutarsızlığı üzerinde durulmuştur.

10- Forum ve Çalıştayın bir amacı geleceğe yönelik sorunların çözümünde ortak bir akademik dil ve işbirliği ortamının alt yapısının oluşturulması idi. Kırıkkale Üniversite Orta Doğu Araştırmaları, Uygulama ve Araştırma Merkezi (KODAMER)  ile bazı başka araştırma merkezleri arasında ortak projeler gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.  Bu çerçevede özellikle sığınmacı göçmen kitlelerin sorunlarının çözümü konusunda somut adımlar atılmasına ilişlin görüş birliği ortaya çıkmış ve en kısa zamanda başta dil, kültür, eğitim, diplomasi ve diğer alanlarda eğitim programları başlatılması gerektiğine işaret edilmiştir. Bu vesileyle KODAMER ile;

– İnsani Diplomasi ve Çatışma Çözümleme Stratejik Araştırma Merkezi,

– Madrid Merkezli Ümeyye Stratejik Araştırma Merkezi,

– Malezya’dan Arap Malezya Grubu,

– Girne Amerikan Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi ile,

Ortak projelerin gerçekleştirilmesini ilişkin protokoller imzalanmış ve imzalanma aşamasındadır. Bu protokoller sayesinde Orta Doğu insanlarının sorunlarına ilişkin ortak projelerin gerçekleştirilmesinin önü açılmıştır.

11- Forum ve Çalıştayın bitişinde bir değerlendirme ve sonuç bildirisi tüm katılımcılara okunmuştur. Ayrıca Forum ve Çalıştayda sunulan bildirilerin tamamı tam metin halinde 4 dilli olarak ilerleyen zamanlarda hem online olarak hem de matbu olarak yayımlanacaktır.

12- Forum ve Çalıştay süresince katılımcıların sosyal ihtiyaçları, iaşe ve barınma konularında Kırıkkale şehir merkezindeki otellerden faydalanılmıştır. Forum ve Çalıştay süresi boyunca Kırıkkale Üniversitesinin tahsil ettiği araçlar ile katılımcılar otellerinden alınarak Mavi Salona getirilmiştir.

13- Forum ve Çalıştayın sonu günü 29 Nisan tarihinde Sosyal Program çerçevesinde Nevşehir ve yöresine yönelik bir kültür gezisi icra edilmiştir. Bu gezi sırasında, Forum ve Çalıştay katılımcılarının iştirakiyle,

a) Nevşehir’e 20 Km. mesafede bulunan Kaymaklı kasabasında yer alan tarihi M.Ö 3000. yılına kadar giden “Kaymaklı Yer altı Şehri” gezilmiştir. 

b) “Göreme Panorama” tepesine gidilmiştir.

c) Daha sonra “Peri Bacalarını” görmeye gidilmiştir. Bu gezilerimizde rehberimizin anlatımıyla tüm katılımcılara bu bölgenin tarihi ve doğal güzellikleri anlatılmıştır.

d) Gezi programının son halkasında Nevşehir’in en önemli Çanak-Çömlek ustası olan Chez Galip’in “Chez Galip Çömlek Atölyesi” ziyaret edilmiştir.

14- Sonuç itibariyle 27-29 Nisan 2017 tarihinde Kırıkkale’de gerçekleştirilen I. Uluslararası Orta Doğu Forum ve Çalıştayı, Türkiye’nin komşusu olduğu Orta Doğu bölgesinin sosyal, siyasal ve kültürel sorunlarına yönelik ilgisini akademik ve bilimsel düzeyde başarıyla ortaya koyduğu gibi, uluslararası figürlerin bu ilginin önemini anlamaları için bir fırsat olarak sunulmuştur.

Forum ve Çalıştayda Tavsiye niteliğinde bazı kararlar alınmıştır bunlar şu şekildedir;

– Tarih, hafızanın canlandırılmasını ve kaybolmuş geçmişin geri kazanılmasını sağlar ve durgun olan düşünceleri harekete geçirir,

– Türkiye ve Orta Doğu ilişkilerinin geliştirilmesinde uzmanlaşmış diplomasi faaliyetlerini yürüte kurumları desteklemek,

– Türkiye’de bulunan nitelik sahibi Suriyeli kişilere yoğunlaşmak,

– Türk halkını ve Suriyelileri olumlu yönde kaynaştırmak,

– Krizleri çözmek için istatistiki veriler ile bilimsel çalışmaları hayata geçirilmesini sağlamak,

– Türkiye’de ve diğer ülkelerde Orta Doğu’ya yönelik uluslararası faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların koordinasyonunu sağlamak amacı ile üst bir kuruluşun gerekliliği fark edilmiştir, bu konularda girişimlerin başlatılması elzemdir.

Forum ve Çalıştay aracılığıyla, Türkiye’nin akademik, beşeri ve kültürel varlıkları ve zenginlikleri uluslararası ilgiye sunulmuş; gösterilmiş ve takdir edilmesi sağlanmıştır. Hem Forum ve Çalıştay sırasında hem de sonrasında katılımcı ve izleyicilerden çok olumlu geri dönüşler alınmış halen de alınmaktadır.

Uluslararası alanda ülkemizin tanıtımına katkısının büyük olacağına inandığımız sempozyumumuzu gelenekselleştirmek ve sürekliliğini sağlamayı düşünüyoruz. Bu çerçevede Kasın 2017 tarihinde  “Suriye’de Göç” temalı bir Çalıştay ve Forum yapılması planlanmaktadır.

Bu suretle gerçekleştirilen Forum ve Çalıştay, Türkiye’nin tanıtılmasına yönelik önemli bir katkı sunan başarılı bir organizasyon olarak değerlendirilmektedir.          Kırıkkale Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (KODAMER) ayrıca düzenlenen bu forum ve çalıştayla birlikte 26-28 Nisan tarihlerinde Kırıkkale Üniversitesi’nde bulunan bir öğrenci topluluğu olan Ortadoğu Sosyolojik Araştırmalar Topluluğu ile koordineli olarak “Gençlik, Demokrasi ve Demokratik Katılım Kongresi” düzenlemiştir. Bu öğrenci kongresi kapsamında çağırılan misafir konuşmacılar gibi öğrencilerin de konuşmacı ve dinleyici olarak kongreye katılması amaçlanmış ve öğrencilerin forum ve çalıştayda aktif görev almasına çalışılmıştır. 

Destekleyenler